{"id":2003,"date":"2018-12-22T23:44:31","date_gmt":"2018-12-22T22:44:31","guid":{"rendered":"http:\/\/gdzielamymowiadobranoc.pl\/?p=2003"},"modified":"2020-09-27T00:08:44","modified_gmt":"2020-09-26T22:08:44","slug":"oh-jul-skandynawskie-bozonarodzeniowe-klimaty-zabawy-przepisy-ciekawostki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdzielamymowiadobranoc.pl\/index.php\/2018\/12\/22\/oh-jul-skandynawskie-bozonarodzeniowe-klimaty-zabawy-przepisy-ciekawostki\/","title":{"rendered":"\u00d8h Jul! Bo\u017ce Narodzenie po skandynawsku: tradycje, przepisy i ciekawostki"},"content":{"rendered":"

W Polsce mamy swoje ukochane, bogate tradycje zwi\u0105zane z okresem adwentu i samym Bo\u017cym Narodzeniem: roraty, karp, sianko pod obrusem, pasterka\u2026 A co z innymi krajami? Czy sp\u0119dzali\u015bcie kiedykolwiek te szczeg\u00f3lne \u015bwi\u0119ta poza Polsk\u0105? Praktycznie ka\u017cdy nar\u00f3d wytworzy\u0142 swoje w\u0142asne, niepowtarzalne rytua\u0142y, niekt\u00f3re z nich s\u0105 naprawd\u0119 niezwyk\u0142e. W czasie gdy mieszkali\u015bmy w Danii, uda\u0142o si\u0119 nam pozna\u0107 i prze\u017cy\u0107 te typowe dla kraj\u00f3w skandynawskich.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Bo\u017conarodzeniowe potyczki<\/b><\/p>\n

Najpierw podobie\u0144stwa w polskich i du\u0144skich tradycjach: te\u017c jest choinka, s\u0105 prezenty \u2026hmm i to chyba na tyle z tego, co podobne. Chocia\u017c nie, wr\u00f3\u0107, nawet z prezentami nie jest tak samo, jak w Polsce, bo opr\u00f3cz tradycyjnych prezent\u00f3w pod choink\u0105 jest te\u017c \u2026 \u201ewalka o prezenty\u201d<\/strong> w wiecz\u00f3r wigilijny. Na \u015brodku sto\u0142u stawiamy prezenty przyniesione przez wszystkich zgromadzonych, po czym rzucamy kostk\u0105. Ten kto wyrzuci sz\u00f3stk\u0119 bierze prezent. Jednak gdy \u015brodek sto\u0142u opustoszeje, gra wcale si\u0119 nie ko\u0144czy, ale w\u0142a\u015bnie wkracza w najbardziej emocjonuj\u0105c\u0105 faz\u0119! Ustawia si\u0119 minutnik i rozpoczyna si\u0119 wielkie ZABIERAJSTWO-KRADZIEJSTWO prezent\u00f3w :-> Kto wyrzuci sze\u015b\u0107 lub jeden, mo\u017ce zabra\u0107 prezent dowolnie wybranej osobie, daj\u0105c go sobie lub komukolwiek innemu. Gdy czas minie osoba, kt\u00f3ra sko\u0144czy\u0142a pierwsz\u0105 rund\u0119 z mas\u0105 prezent\u00f3w mo\u017ce zosta\u0107 z niczym \ud83d\ude1b Polecam t\u0119 gr\u0119 na wiecz\u00f3r wigilijny, sami grali\u015bmy w to z rodzin\u0105 i bardzo si\u0119 spodoba\u0142o!<\/p>\n

Odrobina magii<\/strong><\/p>\n

No dobrze a co z r\u00f3\u017cnicami? Z pewno\u015bci\u0105 w czasie Adwentu i samych \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia w Skandynawii znajdziemy du\u017co mniej Boga, a du\u017co wi\u0119cej czar\u00f3w i magii. To oczywi\u015bcie pok\u0142osie odchodzenia od chrze\u015bcija\u0144stwa mieszka\u0144c\u00f3w p\u00f3\u0142nocy, kt\u00f3rzy mimo wszystko, jak ka\u017cdy cz\u0142owiek, potrzebuj\u0105 w swoim \u017cyciu duchowych prze\u017cy\u0107 i oderwania si\u0119 od prozy codzienno\u015bci. Osobi\u015bcie UWIELBIAM ich Julekalendere<\/strong>*. Nie, nie chodzi mi o kalendarze adwentowe z czekoladkami. Julekalendere to ba\u015bniowe seriale tworzone co roku specjalnie na czas Adwentu. Mn\u00f3stwo w nich faun\u00f3w, krasnoludk\u00f3w i z\u0142ych czarownic. Najbli\u017cej im chyba do Kronik z Narni. Hmm, jakby Wam je przybli\u017cy\u0107\u2026. We\u017amy na przyk\u0142ad tegoroczny Theo og den magiske talizman<\/em>: mikrusowaty, wy\u015bmiewany przez koleg\u00f3w z klasy Theo ma jednego prawdziwego przyjaciela: swojego dziadka. Gdy ten zapada w \u015bpi\u0105czk\u0119, Theo postanawia odnale\u017a\u0107 go w \u00a0Thannanayi, magicznym \u015bwiecie, kt\u00f3ry jest krain\u0105 graniczn\u0105 pomi\u0119dzy \u015bwiatem \u017cywych i umar\u0142ych. Ma\u0142y Theo zrobi wszystko, \u017ceby dziadek powr\u00f3ci\u0142 z Thannanayi do \u015bwiata \u017cywych.<\/p>\n

Poni\u017cej macie link do serialu, ca\u0142y po du\u0144sku, ale mo\u017cna sobie w\u0142\u0105czy\u0107 kawa\u0142ek i poczu\u0107 klimat \u2013 mmm!<\/p>\n

https:\/\/www.dr.dk\/tv\/se\/julekalender-2018\/julekalender-2018-2\/theo-den-magiske-talisman-5-24#!\/<\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

A tutaj fragment innego Julekalender, sprzed dw\u00f3ch lat:<\/p>\n

https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=1jM_Rl7O5Ck<\/a><\/p>\n

To historia dziewczyny, kt\u00f3ra zasypiaj\u0105c, za ka\u017cdym razem przenosi si\u0119 do r\u00f3wnoleg\u0142ego \u015bwiata pe\u0142nego bohater\u00f3w bajek braci Grimm. Coraz cz\u0119\u015bciej wybiera magiczny \u015bwiat, odrzucaj\u0105 swoje trudne, pe\u0142ne smutku \u017cycie w realu, a\u017c w ko\u0144cu zapada w \u015bpi\u0105czk\u0119. Na szcz\u0119\u015bcie ma mocno kochaj\u0105c\u0105 siostr\u0119, kt\u00f3ra postanawia za wszelk\u0105 cen\u0119 wyrwa\u0107 j\u0105 z bajkowego \u015bwiata i przywr\u00f3ci\u0107 do \u017cycia.<\/p>\n

Jak widzicie Julekalender pe\u0142ne s\u0105 magii, ale i ciep\u0142a, wiary w si\u0142\u0119 wi\u0119zi rodzinnych i przyja\u017ani. Nie znajdziemy w nich motyw\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich, nawi\u0105za\u0144 do narodzin Pana Jezusa, ale maj\u0105 one swoje w\u0142asne, bardzo pozytywne przes\u0142anie. <\/strong><\/p>\n

Cztery \u015bwiece<\/strong><\/p>\n

W czasie Adwentu Du\u0144czycy maj\u0105 jeszcze jedn\u0105 fajn\u0105 tradycj\u0119: na stole stawiaj\u0105 cztery \u015bwiece, po jednej na ka\u017cdy tydzie\u0144 Adwentu. Ka\u017cda z nich ma sze\u015b\u0107 kresek, codziennie wypala si\u0119 tylko tyle \u015bwieczki, aby si\u0119gn\u0105\u0107 do kolejnej kreski, oznaczaj\u0105cej kolejny dzie\u0144 tygodnia.<\/p>\n

Du\u0144skie serca na choink\u0119 \u2013 zr\u00f3bcie i Wy! <\/strong><\/p>\n

A gdy nadchodz\u0105 \u015awi\u0119ta, to na \u017cadnej du\u0144skiej (i norweskiej) choince nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 julehjerte. <\/em>Ka\u017cda rodzina zajmuje si\u0119 ich wyrobem, mo\u017ce sami je kiedy\u015b robili\u015bcie? Ich wykonanie nie jest skomplikowane, a na choince prezentuj\u0105 si\u0119 \u015bwietnie, polecamy powiesi\u0107 je obok naszych polskich \u201epawich oczek\u201d:<\/p>\n

\"\"
https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Julehjerter.jpg<\/a><\/figcaption><\/figure>\n

A tutaj macie link do tutorialu jak zrobi\u0107 du\u0144skie serduszka:<\/p>\n

https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=o5Jc0fXBJac<\/a><\/p>\n

Du\u0144skie smaki wigilijne. Det smae (k) eger godt?<\/strong><\/p>\n

Du\u0144skie potrawy wigilijne raczej nas nie zachwyc\u0105, tak jak zapewne ma\u0142o kt\u00f3ry Du\u0144czyk odwa\u017cy\u0142by si\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 nasz kompot z suszu, czy groch z kapust\u0105. Wigilijna wieczerza musi by\u0107 tradycyjna, a na stole pojawiaj\u0105 si\u0119 typowe du\u0144skie potrawy: Fl\u00e6skesteg med r\u00f8dk\u00e5l (wieprzowina z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 t\u0142uszczu i ze sk\u00f3r\u0105, podawana z karmelizowanymi ziemniakami i modr\u0105 kapust\u0105), pieczona kaczka oraz Risalamande (ry\u017c polewany sosem z kawa\u0142kami wi\u015bni).<\/p>\n

Ry\u017cowy pudding (Risalamande) mo\u017ce nie jest szczeg\u00f3lnie smaczny, ale za to wi\u0105\u017ce si\u0119 z nim kolejna wigilijna zabawa: ka\u017cdy w swojej porcji szuka migda\u0142u, w ca\u0142ym ry\u017cu jest tylko jeden . Kto znajdzie migda\u0142, ten wygrywa prezent<\/strong> \ud83d\ude42<\/p>\n

Przepis na przepyszne du\u0144skie p\u0105czki<\/strong><\/p>\n

Za to po prostu przepyszne s\u0105 aebleskiver<\/em> \u2013 lekkie p\u0105czuszki. S\u0105 delikatne, mi\u0119ciutkie, po prostu palce liza\u0107! Niestety do ich wykonania w tradycyjnej formie potrzebna jest patelnia z \u00a0otworami, bo p\u0105czki te sma\u017cy si\u0119 w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b (patelni\u0119 mo\u017cna kupi\u0107 r\u00f3wnie\u017c w Polsce, wystarczy wygooglowa\u0107 \u201epatelnia aebleskiver\u201d). Ale kto powiedzia\u0142, \u017ce nie mo\u017cna zrobi\u0107 placuszk\u00f3w aebleskiver? Wylejcie przygotowan\u0105 mas\u0119 na zwyk\u0142\u0105 patelni\u0119 w formie kilku placuszk\u00f3w, jestem pewna, \u017ce te\u017c b\u0119dzie palce liza\u0107 (chocia\u017c musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce sama jeszcze nigdy nie robi\u0142am \u2013 Pawe\u0142 zawsze przywozi nam na \u015awi\u0119ta aebleskiver prosto z Danii).<\/p>\n

\"\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Aebleskiver.jpg<\/a><\/p>\n

Podaj\u0119 przepis:<\/p>\n

Sk\u0142adniki (na trzydzie\u015bci cztery p\u0105czuszki aebleskiver):<\/p>\n